Ly hôn đơn phương (hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên) là thủ tục tố tụng dân sự được quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Đây là lựa chọn duy nhất khi bên kia không hợp tác hoặc từ chối ký đơn ly hôn thuận tình.
1. Căn cứ để Tòa án chấp nhận ly hôn đơn phương
Tòa án chỉ chấp nhận ly hôn đơn phương khi có đủ căn cứ theo khoản 1 Điều 56 Luật HNGĐ 2014:
- Vợ hoặc chồng bạo lực gia đình, vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng
- Hôn nhân thực sự tan vỡ, mục đích hôn nhân không đạt được — hai bên không còn tình cảm, đã ly thân lâu dài
- Vợ/chồng bị tuyên bố mất tích theo quyết định của Tòa án
- Vợ/chồng bị mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi
2. Hồ sơ ly hôn đơn phương
| Tài liệu | Số lượng |
|---|---|
| Đơn khởi kiện ly hôn | 01 bản gốc |
| Giấy ĐKKH (bản chính) | 01 bản |
| CMND/CCCD 2 bên (sao y) | 02 bản mỗi bên |
| Giấy khai sinh con chung (nếu có) | 02 bản sao y |
| Sổ hộ khẩu / xác nhận cư trú | 02 bản sao y |
| Giấy tờ tài sản tranh chấp (nếu có) | Bản sao y công chứng |
3. Thủ tục 6 bước tại Tòa án
4. Bản án thực tế
Bản án 51/2021/HNGĐ-ST — TAND quận Cái Răng, TP. Cần Thơ
Bà K khởi kiện ly hôn đơn phương vì chồng thường xuyên cờ bạc, không chăm lo gia đình. Bị đơn được triệu tập hợp lệ nhưng không đến dự. Tòa nhận định:
"Ông T đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không đến dự phiên hòa giải cũng như tham dự phiên tòa — chứng tỏ ông cũng không tha thiết gì đối với quan hệ hôn nhân này."
Kết quả: Tòa chấp nhận ly hôn, giao bà K nuôi cả 2 con. Bài học: Bên kia không đến tòa không cản trở được quyết định ly hôn.
5. Những câu hỏi thường gặp
Bên kia trốn tránh, không ký nhận giấy triệu tập — có ly hôn được không?
Có. Tòa có thể niêm yết tống đạt tại nơi cư trú. Sau khi niêm yết đủ thời hạn, Tòa vẫn xử vắng mặt bị đơn nếu họ không đến mà không có lý do chính đáng.
Bị đơn ở nước ngoài — có ly hôn được không?
Được. Tòa án áp dụng phương thức tống đạt thông qua Bộ Ngoại giao. Thời gian kéo dài hơn (6–18 tháng), nhưng vẫn giải quyết được.
Chi phí ly hôn đơn phương tổng cộng bao nhiêu?
Án phí hôn nhân cơ bản: 300.000đ. Nếu có tranh chấp tài sản, thêm án phí tính theo giá trị tranh chấp. Phí luật sư (nếu thuê): tùy thỏa thuận, thường từ 5–20 triệu đồng tùy mức độ phức tạp tại TP.HCM.
Cần tư vấn pháp lý miễn phí?
Luật sư Lê Ngọc Nam – CCHN 16933 – Đoàn Luật sư TP.HCM
