Ly hôn đơn phương tại TAND Khu vực 7 (Gò Vấp + Q.12) — 3 tình huống 2025

Tác giả: LS Nguyễn Ngọc Tường Vi — CCHN 19265 · Thẻ 17139/LS · Đoàn LS TP.HCM Chuyên môn: Hôn nhân gia đình

Đầu năm 2025, tôi tiếp một chị khách 42 tuổi, quê Khánh Hòa, làm việc tại TP.HCM. Chồng ở Gò Vấp — hai người ly thân đã ba năm nhưng anh chồng không chịu ký đơn thuận tình, cũng không hợp tác nộp giấy tờ. Câu hỏi đầu tiên của chị là: "Em ở tỉnh, chồng em đang tính chuyển qua Bình Tân. Nếu ảnh chuyển rồi thì tòa nào xử? Có phải làm lại từ đầu không?"

Câu hỏi này gặp gần như mỗi tuần. Ba bản án sơ thẩm mà TAND Quận Gò Vấp (nay là TAND Khu vực 7 — kế thừa Gò Vấp và Quận 12 từ 01/7/2025) tuyên trong nửa đầu năm 2025 dưới đây trả lời rõ ràng cả ba nỗi lo lớn nhất của người muốn ly hôn đơn phương: bị đơn né tránh, bị đơn chuyển địa chỉ sau khi đã thụ lý, và hai vợ chồng ở hai tỉnh khác nhau.

Tình huống 1 — Bị đơn im lặng, tống đạt hợp lệ hai lần vẫn không đến tòa

Bản án 431/2025/HNGĐ-ST ngày 07/4/2025 giải quyết vụ ông H (sinh 1969, cư trú Châu Đức, Bà Rịa – Vũng Tàu) khởi kiện xin ly hôn bà C (sinh 1972, cư trú Gò Vấp). Hai người kết hôn từ tháng 02/2000, ly thân từ năm 2014 — kéo dài 11 năm không chung sống. Hai con chung sinh năm 2001 và 2004, đều đã trưởng thành.

Điểm mấu chốt: sau khi tòa thụ lý, bị đơn được tống đạt trực tiếp và niêm yết hợp lệ nhiều lần nhưng không đến hòa giải, không đến phiên tòa, không nộp bất kỳ tài liệu nào. Nguyên đơn ở tỉnh xa xin xét xử vắng mặt. Nhiều người trong hoàn cảnh này nghĩ "chắc phải chờ bị đơn hợp tác mới xong" — không đúng.

Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 1, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự để xét xử vắng mặt cả hai bên. Về nội dung, tòa nhận định bị đơn "không quan tâm đến vụ án, không đến Tòa án để giải quyết vụ án cho thấy bị đơn không có thiện chí hàn gắn hạnh phúc gia đình, bỏ mặc hôn nhân và gia đình của mình" — cộng với thời gian ly thân dài, đủ căn cứ áp dụng Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình chấp nhận yêu cầu ly hôn.

Điểm bài học tôi muốn nhấn: khoản 4 Điều 91 BLTTDS quy định đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ; ai không đưa ra được thì tòa "giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ". Người bị đơn cố tình vắng mặt để "kéo dài" thực chất tự tước bỏ quyền chứng minh của mình — kết quả tòa hoàn toàn dựa trên tài liệu do phía nguyên đơn và tòa tự thu thập. Vụ này từ ngày thụ lý (16/10/2024) đến ngày tuyên án chỉ khoảng 6 tháng, có hoãn 1 phiên do bị đơn không đến.

Tình huống 2 — Bị đơn chuyển địa chỉ sang quận khác sau khi tòa đã thụ lý

Đây là câu hỏi "nóng" nhất mà tôi nhận được từ khách hàng chuẩn bị ly hôn, vì rất nhiều người bị đơn tìm cách chuyển hộ khẩu để "trốn tòa". Bản án 52/2025/HNGĐ-ST ngày 15/01/2025 trả lời dứt khoát.

Bà A khởi kiện ly hôn ông H. Ngày thụ lý là 04/10/2024, khi đó ông H đăng ký cư trú tại Quận Gò Vấp — tòa Gò Vấp thụ lý đúng thẩm quyền. Đến tháng 12/2024, tức khoảng 2 tháng sau khi thụ lý, ông H chuyển hộ khẩu sang Quận Bình Tân. Ông H còn có địa chỉ tạm trú tại một chung cư ở Gò Vấp, địa chỉ liên lạc lại ở Bình Tân. Nhiều luật sư non tay sẽ đề xuất chuyển hồ sơ. Sai.

Hội đồng xét xử vận dụng khoản 3 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự — quy định thẩm quyền lãnh thổ xác định tại thời điểm thụ lý và không thay đổi khi bị đơn di chuyển sau đó. Kết quả: TAND Gò Vấp tiếp tục xét xử, không chuyển hồ sơ, không kéo dài thời gian. Vụ kiện tuyên sau khoảng 3 tháng thụ lý, chấp nhận ly hôn, giao hai con (sinh 2015 và 2016) cho bà A trực tiếp nuôi dưỡng theo nguyện vọng của các cháu và theo khoản 2 Điều 81 Luật HNGĐ. Cấp dưỡng nuôi con hai bên tự thỏa thuận, tòa không giải quyết.

Với khách hàng, tôi thường tóm gọn nguyên tắc này bằng một câu: "Đã thụ lý là tòa đó xử — bị đơn chuyển đi đâu cũng không đổi được thẩm quyền." Điều này rất quan trọng khi ly hôn ở địa bàn Gò Vấp — Q.12 (KV7 nay), nơi biến động cư trú khá lớn vì mật độ dân số đông và giá thuê nhà cao.

Tình huống 3 — Vợ ở tỉnh khác, chồng ở Gò Vấp, cả hai xin vắng mặt

Bản án 602/2025/HNGĐ-ST ngày 22/5/2025. Bà T (sinh 1993, cư trú Cam Ranh, Khánh Hòa) khởi kiện ông N (sinh 1988, cư trú Gò Vấp). Đăng ký kết hôn tại Phường 17, Q. Gò Vấp năm 2016. Ba con chung sinh các năm 2015, 2018 và 2021 — con lớn nhất khi xét xử mới 9 tuổi, con nhỏ nhất chưa tròn 4 tuổi. Cả hai đề nghị xét xử vắng mặt vì ở hai tỉnh khác nhau, không có tranh chấp tài sản.

Về thẩm quyền, tòa áp dụng điểm a khoản 1 Điều 39 BLTTDS: thẩm quyền theo nơi cư trú của bị đơn — tức Gò Vấp, không phải nơi cư trú của nguyên đơn. Về xét xử vắng mặt cả hai bên, khoản 1 Điều 227 và khoản 1 Điều 228 BLTTDS cho phép tòa vẫn tiến hành khi các đương sự đã có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Về ba con chung, ông N đồng ý giao cả ba cho bà T trực tiếp nuôi dưỡng. Hai cháu lớn hơn có nguyện vọng được sống với mẹ, mẹ có thu nhập ổn định và chỗ ở đảm bảo. Tòa áp dụng các Điều 58, 81, 82, 83, 84 Luật HNGĐ và Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 (nghị quyết mới nhất hướng dẫn giải quyết tranh chấp về hôn nhân) để chấp nhận. Về cấp dưỡng, nguyên đơn không yêu cầu — tòa "tạm hoãn" nghĩa vụ cấp dưỡng cho đến khi bà T có yêu cầu; đây là điểm mà nhiều khách hàng sau này quay lại nhờ tôi làm thủ tục yêu cầu cấp dưỡng khi hoàn cảnh thay đổi.

Vụ này chỉ khoảng 6 tuần từ thụ lý đến khi tuyên án — nhanh nhất trong ba bản án dẫn ở đây, vì hai bên hợp tác, không tranh chấp tài sản, không tranh chấp nuôi con.

Ba vụ — ba tình huống — cùng một tòa

Nhìn ngang ba vụ, có mấy điểm chung dễ nhận ra và có ích với người đang tính ly hôn tại địa bàn Gò Vấp + Q.12:

Thứ nhất, tòa không đòi hỏi bị đơn phải hợp tác thì mới xử được. Điểm b khoản 2 Điều 227 BLTTDS cho phép xét xử vắng mặt khi tống đạt hợp lệ. Nghĩa vụ chứng minh bị đơn không đến thì tòa dựa vào chứng cứ có trong hồ sơ.

Thứ hai, thẩm quyền cố định ngay khi thụ lý — điều mà tôi khuyên khách hàng nên ghi nhớ để yên tâm: chỉ cần khi nộp đơn đúng địa chỉ bị đơn, sau đó bị đơn có "trốn" sang quận khác cũng không cần lo tòa từ chối tiếp tục xử.

Thứ ba, nguyên đơn ở tỉnh khác vẫn kiện được — chỉ cần biết chính xác nơi cư trú của bị đơn và có bằng chứng về nơi cư trú đó (thông báo cư trú của công an cấp phường, giấy xác nhận cư trú). Không cần bay đi bay lại vào HCM; đơn đề nghị xét xử vắng mặt là thủ tục hoàn toàn hợp pháp theo Điều 228 BLTTDS.

Thời gian và chi phí — thực tế 2025 tại KV7

Ba bản án trên cho một mốc thời gian tương đối: 6 tuần đến 6 tháng cho vụ ly hôn đơn phương ở TAND KV7, tùy mức độ hợp tác của bị đơn và có tranh chấp tài sản/quyền nuôi con hay không. Con số 6 tuần chỉ đạt được khi cả hai bên đồng ý, không tranh chấp, có đơn vắng mặt đầy đủ. Trung bình thực tế tôi tư vấn cho khách hàng là 2–4 tháng cho vụ đơn giản, có thể 6 tháng đến 1 năm nếu có tranh chấp tài sản hoặc bị đơn ở nước ngoài phải ủy thác tư pháp.

Về án phí, cả ba bản án đều tuyên án phí hôn nhân sơ thẩm 300.000 đồng theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 — do bên nộp đơn (nguyên đơn) chịu, cấn trừ vào tiền tạm ứng đã nộp. Đây là mức cố định cho vụ ly hôn không có tranh chấp về giá trị tài sản. Nếu có tranh chấp tài sản, án phí tính theo phần trăm giá trị tranh chấp (5% cho giá trị đến 6 triệu, 400.000 đồng + 4% cho giá trị đến 400 triệu, v.v. theo bảng NQ 326).

Địa chỉ và thông tin liên hệ TAND Khu vực 7

TAND Khu vực 7 kế thừa thẩm quyền của TAND Quận Gò Vấp và TAND Quận 12 từ ngày 01/7/2025. Địa chỉ: 416/2 Dương Quảng Hàm, phường An Nhơn, TP. Hồ Chí Minh. Số điện thoại: 028.38947329 hoặc 028.37172015.

Người dân cư trú tại các phường thuộc địa bàn cũ của Gò Vấp và Q.12 nộp hồ sơ tại địa chỉ này. Sau ngày 01/7/2025, các bản án và quyết định của TAND Gò Vấp cũ vẫn có hiệu lực; vụ đang thụ lý được TAND Khu vực 7 tiếp tục giải quyết mà không phải làm lại thủ tục.

Bốn câu hỏi khách hàng hỏi nhiều nhất

1. Nếu chồng/vợ tôi cứ trốn không đến tòa thì có ly hôn được không?

Được. Điểm b khoản 2 Điều 227 BLTTDS cho phép xét xử vắng mặt sau khi tống đạt hợp lệ. Trong ba vụ ở trên, hai vụ (431 và 52) có bị đơn không hợp tác — cả hai đều được ly hôn. Điều quan trọng là bạn phải cung cấp đúng địa chỉ cư trú của bị đơn để tòa tống đạt.

2. Tôi ở tỉnh khác, có bắt buộc phải bay vào HCM dự phiên tòa không?

Không bắt buộc. Bạn được quyền nộp đơn đề nghị xét xử vắng mặt theo khoản 1 Điều 228 BLTTDS. Ba bản án nêu trên đều có nguyên đơn xin vắng mặt (BA 602 nguyên đơn ở Cam Ranh, BA 431 nguyên đơn ở BR-VT). Trường hợp cần thiết, bạn có thể ủy quyền cho luật sư đại diện làm thủ tục — riêng phiên hòa giải bắt buộc và phiên tuyên án ly hôn thì đương sự cần có mặt hoặc có đơn vắng mặt hợp lệ; quan hệ nhân thân không được ủy quyền ký kết theo Luật HNGĐ, nhưng thủ tục tố tụng ủy quyền được theo Luật TTDS.

3. Chồng tôi đang tính chuyển sang quận khác — nộp đơn xong ảnh chuyển thì có sao không?

Không sao. Khoản 3 Điều 39 BLTTDS quy định thẩm quyền cố định tại thời điểm thụ lý. Bản án 52/2025/HNGĐ-ST là ví dụ trực tiếp: bị đơn chuyển từ Gò Vấp sang Bình Tân sau khi tòa đã thụ lý — tòa Gò Vấp vẫn tiếp tục xử, không chuyển vụ án. Nếu bạn lo bị đơn "biến", cách tốt nhất là nộp đơn sớm, đúng địa chỉ hiện tại của bị đơn.

4. Có tài sản chung và con nhỏ thì thủ tục có khác nhiều không?

Có phần khác về thời gian và án phí. Có tranh chấp tài sản → tòa phải định giá, án phí tính theo phần trăm giá trị; thời gian có thể kéo dài 6 tháng đến 1 năm. Có tranh chấp quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi thì theo khoản 3 Điều 81 Luật HNGĐ mẹ được ưu tiên nuôi trực tiếp trừ khi không đủ điều kiện; con từ 7 tuổi trở lên tòa phải xem xét nguyện vọng của con (khoản 2 Điều 81). Trong ba vụ ở trên, do cả ba đều không có tranh chấp tài sản và các bị đơn đều đồng ý (hoặc không phản đối) việc giao con cho mẹ nên thời gian ngắn.

Gợi ý từ góc nhìn luật sư trực tiếp thụ lý hồ sơ

Với các chị em đang có ý định ly hôn tại địa bàn Gò Vấp — Q.12, tôi thường tư vấn ba điểm sau khi tiếp hồ sơ mới:

• Xin xác nhận cư trú của bị đơn từ công an phường trước khi nộp đơn — vừa xác định đúng thẩm quyền tòa, vừa là chứng cứ dùng khi bị đơn né tránh (như trong BA 431). Xin trong vòng 30 ngày trước khi nộp đơn.
• Chuẩn bị sẵn nguyện vọng của con (nếu con từ 7 tuổi trở lên) và chứng minh khả năng chăm sóc (thu nhập, chỗ ở, thời gian) — hồ sơ càng rõ ràng, tòa càng dễ chấp nhận theo nguyện vọng nguyên đơn.
• Không cần chờ bị đơn "chịu ký" — nhiều khách hàng chờ đến 3–5 năm vì tưởng phải có sự đồng ý của cả hai. Ly hôn đơn phương theo Điều 56 Luật HNGĐ chỉ cần chứng minh mâu thuẫn trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được, không đòi hỏi sự đồng ý của bên kia.

Tại Luật Phú Nhuận, tôi và LS Nguyễn Ngọc Nam nhận đại diện các vụ ly hôn theo hình thức trọn gói bao gồm: soạn đơn khởi kiện, thu thập xác nhận cư trú, đại diện tại các buổi hòa giải và phiên xét xử, làm thủ tục vắng mặt khi khách ở tỉnh xa. Buổi tư vấn đầu tiên miễn phí — bạn có thể gọi 0899 754 888 hoặc nhắn Zalo cùng số để đặt lịch.

Nguồn bản án: Cổng Công bố Bản án Tòa án Nhân dân — https://congbobanan.toaan.gov.vn (bản án 431/2025/HNGĐ-ST, 52/2025/HNGĐ-ST, 602/2025/HNGĐ-ST của TAND Quận Gò Vấp).

Lưu ý: Thông tin nhân vật trong bài đã được thay đổi để bảo vệ dữ liệu cá nhân của các đương sự theo quy định của Nghị định 13/2023/NĐ-CP về Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân. Nội dung pháp lý và diễn biến vụ việc được trích dẫn trung thực từ bản án gốc. Bài viết không cấu thành ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể; mỗi vụ ly hôn phụ thuộc chứng cứ, tình tiết và thời điểm áp dụng pháp luật riêng.