Tội Cố Ý Gây Thương Tích Là Gì?
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác được quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Đây là một trong những tội phổ biến nhất trong các vụ án hình sự tại TP.HCM, thường phát sinh từ mâu thuẫn gia đình, tranh chấp tài sản, hoặc xô xát bộc phát.
Yếu tố cấu thành tội này gồm: (1) Hành vi gây thương tích có chủ ý — người phạm tội biết hành vi của mình sẽ gây thương tổn thể chất; (2) Nạn nhân bị thương tích thực tế; (3) Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả.
Mức Hình Phạt Theo Tỷ Lệ Thương Tật
Mức hình phạt tại Điều 134 BLHS 2015 chia theo tỷ lệ thương tật:
| Tỷ lệ thương tật | Khung hình phạt |
|---|---|
| Dưới 11% (có tình tiết tăng nặng) | Cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 6 tháng–3 năm |
| 11% – 30% | Tù 2–6 năm |
| 31% – 60% | Tù 5–10 năm |
| 61% trở lên hoặc gây chết người | Tù 7–14 năm |
| Đặc biệt nghiêm trọng (nhiều người, hung khí nguy hiểm...) | Tù 10–20 năm hoặc chung thân |
Lưu ý quan trọng: Tỷ lệ thương tật dưới 11% chỉ bị truy cứu hình sự khi có thêm ít nhất một trong các điều kiện: có tổ chức, dùng hung khí nguy hiểm, cố ý gây thương tích cho người thực thi công vụ, nạn nhân là người dưới 16 tuổi hoặc phụ nữ mang thai...
Các Tình Tiết Giảm Nhẹ Quan Trọng Nhất
Theo Điều 51 BLHS 2015, các tình tiết giảm nhẹ có thể giúp giảm đáng kể mức án:
- Bị hại rút đơn yêu cầu và tha thứ: Tình tiết mạnh nhất — Tòa thường xem xét cho hưởng án treo nếu bị hại có đơn xin miễn TNHS. Cần bồi thường thiệt hại đầy đủ trước.
- Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải: Hợp tác với cơ quan điều tra ngay từ đầu, không chối tội, chủ động bồi thường.
- Chưa có tiền án tiền sự: Lần đầu vi phạm có giá trị giảm nhẹ đáng kể.
- Nhân thân tốt: Có bằng khen, thành tích học tập, đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, gia đình có công với cách mạng.
- Hoàn cảnh khó khăn đặc biệt: Bị xúi giục, bị kích động bởi hành vi trái pháp luật của nạn nhân.
Khi Nào Được Hưởng Án Treo?
Án treo (Điều 65 BLHS) được áp dụng khi đủ 3 điều kiện: (1) Bị kết án tù không quá 3 năm; (2) Có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nhân thân tốt; (3) Xét thấy không cần thiết phải chấp hành hình phạt tù. Thực tiễn tại TP.HCM, vụ cố ý gây thương tích 31–40% thương tật vẫn có thể xin án treo nếu bị hại tha thứ và bị cáo bồi thường đầy đủ.
Vai Trò Của Luật Sư Trong Vụ Cố Ý Gây Thương Tích
Luật sư bào chữa can thiệp càng sớm càng tốt — lý tưởng nhất là ngay từ khi bị tạm giữ:
- Giai đoạn điều tra: Hướng dẫn khai báo đúng pháp luật, không tự buộc tội mình; đề nghị trưng cầu giám định pháp y độc lập nếu tỷ lệ thương tật có tranh cãi.
- Giai đoạn truy tố: Yêu cầu VKS áp dụng khung nhẹ hơn; thương lượng bồi thường để có đơn tha thứ của bị hại.
- Phiên tòa: Tranh luận về tình tiết giảm nhẹ, đề nghị án treo, bảo vệ quyền lợi tối đa cho thân chủ.
Trong vụ án P.T.K do Luật Phú Nhuận đại diện, VKS đề nghị 6–7 năm tù nhưng kết quả chỉ 3 năm án treo — nhờ khai thác triệt để tình tiết bị hại tha thứ và nhân thân tốt.
Câu Hỏi Thường Gặp
Bị hại rút đơn thì có đình chỉ vụ án không?
Không tự động đình chỉ. Khác với một số tội khác, Điều 134 không thuộc nhóm tội chỉ khởi tố theo yêu cầu bị hại. Tuy nhiên đơn tha thứ của bị hại là tình tiết giảm nhẹ đặc biệt quan trọng theo Điều 51.2 BLHS, giúp giảm mạnh mức án.
Gây thương tích trong tự vệ có bị xử lý không?
Không nếu đủ điều kiện phòng thủ chính đáng (Điều 22 BLHS): hành vi tự vệ không vượt quá mức cần thiết. Nếu vượt quá giới hạn cần thiết, vẫn bị xử lý nhưng được giảm nhẹ đáng kể hoặc miễn trách nhiệm hình sự.
Nạn nhân đòi bồi thường bao nhiêu?
Bồi thường bao gồm: chi phí điều trị + thu nhập bị mất trong thời gian điều trị + tổn thất tinh thần (Điều 590 BLDS 2015). Tổn thất tinh thần tối đa 50 lần mức lương cơ sở theo từng trường hợp cụ thể.
Cần tư vấn về vụ cố ý gây thương tích? Ls. Lê Ngọc Nam — CCHN 16933, 7 năm kinh nghiệm bào chữa hình sự tại TP.HCM. Tư vấn miễn phí lần đầu: 0899 754 888.
