Bản án 1288/2024/HNGĐ-ST — tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn
TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN GÒ VẤP - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BẢN ÁN 1288/2024/HNGĐ-ST NGÀY 18/09/2024 VỀ TRANH CHẤP THAY ĐỔI NGƯỜI TRỰC TIẾP NUÔI CON SAU LY HÔN
TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN GÒ VẤP - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BẢN ÁN 1288/2024/HNGĐ-ST NGÀY 18/09/2024 VỀ TRANH CHẤP THAY ĐỔI NGƯỜI TRỰC TIẾP NUÔI CON SAU LY HÔN
1. Nội dung vụ án
Tại đơn khởi kiện đề ngày 25 tháng 5 năm 2023; Bản tự khai cũng như trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn anh Lê Đức H trình bày:
Anh Lê Đức H và chị Lương Huỳnh Bích T đã ly hôn được Tòa án nhân dân Quận TB giải quyết việc ly hôn bằng Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 792/2022/QDST- HNGĐ ngày 24/08/2022 với nội dung như sau:
- Về quan hệ hôn nhân: Anh Lê Đức H và chị Lương Huỳnh Bích T thuận tình ly hôn.
- Về con chung: Anh H và chị T thỏa thuận giao 01 con chung là Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 cho chị T trực tiếp nuôi dưỡng, Anh H cấp dưỡng nuôi con 5.000.000 đồng/tháng cho đến khi con thành niên. Bắt đầu cấp dưỡng từ ngày 01/09/2022.
Theo đó con chung Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 do chị Lương Huỳnh Bích T trực tiếp nuôi dưỡng và Anh H có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con cho đến khi con thành niên. Để đảm bảo việc chăm sóc, giáo dục con cũng như để thuận tiện hỗ trợ chị T trong quá trình chăm con, sau khi ly hôn, Anh H đã thực hiện đúng nghĩa vụ của một người cha đối với việc thăm nom, chăm sóc con. Tất cả chi phí đi học, ăn uống của con đều do Anh H cung cấp, không những thế Anh H đã hỗ trợ chị T có nơi cư trú ổn định thuê phòng trọ số MBxx số xx AC, phường x, quận TB cho chị T và con ở để hạn chế việc chị T đột ngột thay đổi địa chỉ cư trú và ngăn cản Anh H và cha mẹ chăm sóc con làm ảnh hưởng đến tâm lý con.
Kể từ thời điểm công nhận thuận tình ly hôn, Anh H đã thực hiện đúng nghĩa vụ của một người cha là đến thăm nom, cấp dưỡng đầy đủ cho con. Tuy nhiên, trong quá trình Anh H thực hiện nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc con, vì không muốn gặp Anh H mà chị T chặn Facebook, Zalo, xóa số điện thoại của Anh H, cản trở không cho Anh H được gặp, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Rất nhiều lần Anh H liên hệ với chị T để thông báo về thời gian đón con cũng như các vấn đề liên quan đến con thì không liên lạc được. Không chỉ chặn Anh H, chị T còn chặn cả mẹ Anh H trên các phương diện mạng xã hội, chỉ những lúc cần chị T mới mở chặn và liên lạc. chị T chỉ cho cha mẹ Anh H gặp và đón cháu, trong khi Anh H mới là người trực tiếp có trách nhiệm đối với cháu. Cụ thể, khi nhắn tin với mẹ Anh H về các vấn đề liên quan đến con, chị T đã nói: "... Với lại có qua rước thì chỉ mẹ qua thôi. Con không muốn thấy mặt ông H", "Mẹ, con tạm thời không cho Anh H đụng tới Tina". “Con của con không ai dành được đâu". Hành vi của chị T đã cản trở, gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện quyền trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của Anh H.
Ngoài ra, kể từ thời điểm ly hôn, chị T thường xuyên xuất cảnh ra nước ngoài dài ngày, có thời điểm chị T đi hơn một tháng, việc nuôi dưỡng, chăm sóc con sẽ được chị T giao cho cha chị T. Tuy nhiên, cha chị T đã lớn tuổi, công việc không ổn định, thường xuyên uống rượu, say xỉn, không đủ tỉnh táo, không đủ sức khỏe để chăm sóc con, thường xuyên để con té ngã bị thương. Có thời điểm, con bị bệnh dài ngày nhưng cha chị T không đưa con đi khám cũng không báo cho Anh H mà để bệnh tình của con ngày càng nặng, đến lúc Anh H cùng gia đình qua đón con mới biết và đưa con vào bệnh viện để khám và chữa trị. Không những thế, những lúc Anh H và mẹ Anh H đến đón con thì luôn thấy con trong tình trạng quần áo dính bẩn, đầu tóc rối xù.
Thời gian gần đây, khi Anh H tới đón con về chơi thì được biết chị T đã dặn cha chị T cấm không cho Anh H và gia đình Anh H đón con đi. Có thể thấy, chị T không đảm bảo được thời gian cũng như việc chăm sóc con. Căn cứ Điều 12 Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em quy định: "Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng để phát triển thể chất, trí tuệ, tinh thần".
Nhận thấy việc chăm sóc con của chị T không được chu đáo bảo đảm, Anh H đã đề nghị chị T giao con lại cho Anh H chăm sóc, chị T chỉ cần chăm nom, để đảm bảo cuộc sống, sự phát triển cho bé cũng như để ổn định cuộc sống cho chị T, tuy nhiên chị T không đồng ý và có ý ngăn cản, đe dọa không cho Anh H được gặp con.
Mặt khác, chị T nhiều lần tìm cách thường xuyên thay đổi chỗ ở, đưa con đi cư trú ở nơi khác, đến lúc Anh H và gia đình phát hiện ra thì chị T lại đưa con về. Khi con đã quen thuộc được với cô giáo và các bạn trong trường, thì chị T lại đưa con đi, không cho con đi học trong một thời gian dài. Hành vi của chị T đã ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý, sự phát triển của con.
Con năm nay đã 4 tuổi nhưng lại chậm nói, kém phát triển hơn những bạn đồng trang lứa, thường xuyên bị bệnh do thiếu sự quan tâm, chăm sóc từ mẹ.
Anh H và gia đình luôn tạo điều kiện tốt nhất để con đều nhận được sự quan tâm, chăm sóc từ cha mẹ nhưng chị T luôn tìm cách cản trở và đe dọa không cho Anh H gặp con, thực hiện quyền trông nom, chăm sóc con. Trong những lần nhắn tin trao đổi với mẹ Anh H, chị T đã nhắn như sau: "con la con đe ra", "con co quyen muon lam gi thi do con quyet dinh", "Gd me khong co quyen len tieng", "chuyen cho gap na hay khong la do con quyet dinh", "con ve con don qua go vap".
Căn cứ Điều 82 Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ, tiếp nuôi con sau ly hôn; quyền của cha mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn :
1.Cha mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở….” Căn cứ theo điều luật trên, Anh H là người không trực tiếp nuôi con Bảo A thì Anh H có quyền, nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc con mà không ai cản trở. Tuy nhiên, trên thực tế chị T – người trực tiếp nuôi dưỡng con lại có những hành vi gây cản trở, đe dọa không cho Anh H thực hiện quyền của một người cha.
Căn cứ Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn:
"2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:
a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con; b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con.
Theo những điều đã trình bày trên, Anh H nhận thấy chị T không đủ thời gian quan tâm, chăm sóc con, không tạo được một môi trường tốt để đảm bảo sự phát triển về mặt tâm, sinh lý cũng như tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của con. Trong khi đó, công việc kinh doanh của Anh H linh động về thời gian, có sự hỗ trợ của cha mẹ Anh H cũng như có nơi cư trú ổn định, gần trường học sẽ đảm bảo cho sự phát triển về thể chất, tinh thần, trí tuệ của con.
Với tất cả những điều đã trình bày, để đảm bảo con Lê Bảo A được chăm sóc tận tình, chu đáo, kính mong Tòa án nhân dân Quận Gò Vấp xem xét giải quyết yêu cầu của Anh H như sau: Thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn cụ thể: Giao quyền nuôi con Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 cho Anh H trực tiếp nuôi dưỡng. Anh H không yêu cầu chị Lương Huỳnh Bích T cấp dưỡng nuôi con.
Bị đơn- chị Lương Huỳnh Bích T trình bày trong bản tự khai ngày 07 tháng 12 năm 2023 :
Nay tôi làm đơn kiến nghị việc từ chối tranh chấp quyền nuôi con cho anh Lê Đức H. Tôi không chấp thuận việc thay đổi quyền nuôi con. Theo Quyết định thuận tình ly hôn số 792/2022/QDST- HNGĐ của Tòa án nhân dân quận TB TP.HCM ngày 24/08/2022 quy định Anh H phải trợ cấp 5.000.000 đồng hàng tháng cho con Lê Bảo A nhưng Anh H không thực hiện đúng nghĩa vụ từ tháng 5/2023 đến 12/2023, tôi không nhận được. Trong thời gian ly hôn Anh H có hành vi làm phiền và đe dọa tôi cho nên tôi hoàn toàn không chấp nhận quyền nuôi con cho Anh H. Mong Tòa án xem xét lại việc tranh chấp thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn .
Tôi đủ chứng cứ hàng tháng lương theo quy định của pháp luật và đủ điều kiện nuôi con. Tôi vẫn yêu cầu Anh H cấp dưỡng hàng tháng 5.000.000 đồng cho con Lê Bảo A theo quy định số 792/2022/QDST- HNGĐ của Tòa án nhân dân quận TB TP.HCM ngày 24/08/2022 Tòa án đã tiến hành xác minh nơi cư trú của chị Lương Huỳnh Bích T tại tại địa chỉ Số xx AC, phường x, quận TB, Thành phố H tuy nhiên chị đã chuyển đến tạm trú tại số xxx đường số x, phường xx, quận GV do đó ngày 07/9/2023, Tòa án nhân dân quận TB chuyển vụ án cho Tòa án nhân dân quận Gò Vấp giải quyết theo thẩm quyền.
Tòa án đã tiến hành xác minh nơi cư trú của chị Lương Huỳnh Bích T tại địa chỉ số xxx đường số x, phường xx, quận GV theo Quyết định yêu cầu cung cấp số 1558/2023/QĐ-CCTLCC ngày 30/11/2023, Công an phường xx, quận GV, cho biết : “ Chị Lương Huỳnh Bích T có đăng ký tạm trú tại địa chỉ xxx đường số x, phường xx, quận GV và đang cư trú tại địa chỉ trên .” Tòa án đã tiến hành tống đạt hợp lệ giấy triệu tập và thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp công khai chứng cứ và hòa giải cho chị T đến Tòa án tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp công khai chứng cứ và hòa giải nhưng chị T không đến Tòa án; nên Tòa án không tiến hành hòa giải được. Vì vậy, Tòa án đưa vụ án ra xét xử theo quy định của pháp luật.
*Tại phiên tòa hôm nay:
-Anh Lê Đức H có đơn xin vắng mặt tham gia phiên tòa .Tuy nhiên Anh H vẫn bảo lưu ý kiến của anh yêu cầu giao quyền nuôi con Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 cho anh trực tiếp nuôi dưỡng và Anh H không yêu cầu chị Lương Huỳnh Bích T cấp dưỡng nuôi con . -Chị Lương Huỳnh Bích T là bị đơn vắng mặt tại phiên tòa mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai.
- Luật sư Nguyễn Thị Hồng V- Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Lê Đức H có đơn vắng mặt tham gia phiên tòa và Luật sư có quan điểm pháp lý như sau:
Là Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Lê Đức H - nguyên đơn trong vụ kiện Tranh chấp về thay đồi người trực tiếp muôi con sau ly hôn" với bị đơn là bà Lương Huỳnh Bích T do Tòa án nhân dân Quận Gò Vấp thụ lý và giải quyết (Theo thông báo thụ lý số 1306/TB- TLVA do Tòa án nhân dân quận Gò Vấp ban hành ngày 23/10/2023) Yêu cầu khởi kiện của ông Lê Đức H là có cơ sở, bởi những lý do sau đây:
Thứ nhất: Anh H có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn: Căn cứ Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ, quyền của cha mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn:
1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
Căn cứ Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn:
2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây. a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con.
Căn cứ theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự 792/2022/QĐST-HNGĐ của Tòa án nhân dân quận TB TP.HCM ngày 24/08/2022 có dung như sau:
- Về con chung: Anh H và chị T thỏa thuận giao 01 con chung là Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 cho chị T trực tiếp nuôi dưỡng, Anh H cấp dưỡng nuôi con 5.000.000 đồng/tháng cho đến khi con thành niên . Bắt đầu cấp dưỡng từ ngày 01/9/2022.
Căn cứ theo những quy định trên, Anh H là người không trực tiếp nuôi dưỡng Bảo A thì Anh H vẫn có quyền thăm nom, chăm sóc con mà không bị ai cản trở, ngăn cấm. Theo đó, sau khi ly hôn, để đảm bảo việc chăm sóc, giáo dục cháu cũng như thuận tiện hỗ trợ chị T trong việc chăm sóc con, Anh H luôn thực hiện đúng nghĩa vụ của mình khi không trực tiếp nuôi con, chị T và gia đình không có quyền hay vì bất kỳ lý do gì gây cản trở hoặc ngăn cản Anh H trong quá trình thăm nom, chăm sóc con.
Tuy nhiên, trong quá trình Anh H thực hiện nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc con chị T luôn tìm cách ngăn cản không cho ông H thăm gặp con. chị T đã chặn Facebook, Zalo, xóa và điện thoại của Anh H làm cho việc liên hệ với chị T để gặp, đón con rất khó khăn. Không chỉ chặn điện thoại Anh H mà chị T còn chặn điện thoại cả mẹ của Anh H trên tất cả các phương tiện mạng xã hội, chỉ những lúc liên quan đến việc trợ cấp nuôi dưỡng hay lúc cần thiết thì chị T mới mở chặn, liên hệ và nói chuyện. Hơn nữa, chị T cố tình gây khó khăn cho Anh H trong việc thăm nom, chăm sóc con, chỉ cho cha mẹ Anh H đón, trong khi Anh H mới là người có trách nhiệm và nghĩa vụ trực tiếp đối với cháu Bảo A. Nhiều lần chị T nhắn tin với mẹ Anh H thông qua mạng xã hội zalo thì chị T có nói: “Với lại có qua rước thì chỉ có bố mẹ qua thôi. Con không muốn thấy mặt ông H", "Mẹ, con tạm thời không cho ông H đụng tới Tina", "Con của con không ai dành được đâu.” Không những thế, chị T còn không đảm bảo được các điều kiện tốt nhất để chăm sóc, giáo dục cháu Bảo A, chính điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống cũng như sự phát triển của cháu, nhất là khi cháu Bảo A đang bị chậm phát triển hơn rất nhiều bạn bè cùng lứa tuổi. Do đó, Anh H có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con để đảm bảo các điều kiện chăm sóc tốt nhất cho con Bảo A theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, chị T không đảm bảo được các điều kiện tốt để chăm sóc cháu Bảo A: Về thời gian chăm sóc cháu:
Căn cứ Điều 12 Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em quy định:
"Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng để phát triển thể chất, trí tuệ, tinh thần" Căn cứ Điều 14 Luật trẻ em năm 2016 quy định: "Quyền được chăm sóc sức khỏe.” Trẻ em có quyền được chăm sóc tốt nhất về sức khỏe, được ưu tiên tiếp cận, sử dụng dịch vụ phòng bệnh và khám bệnh, chữa bệnh Căn cứ Điều 15 Luật trẻ em năm 2016 quy định: "Quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng.” Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng để phát triển toàn diện." Dẫn chiếu theo các quy định trên, trẻ em là đối tượng được pháp luật bảo vệ, được đảm bảo việc chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng tốt nhất. Tuy nhiên, kể từ thời điểm ly hôn, chị T - người được giao nuôi dưỡng, chăm sóc con Bảo A thường xuyên xuất cảnh ra nước ngoài, có thời điểm chị T đi hơn một tháng, việc nuôi dưỡng, chăm sóc cháu được chị T giao cho cha chị T. nhưng cha chị T hiện tại đã lớn tuổi, công việc không ổn định, thường xuyên uống rượu, say xỉn không đủ tỉnh táo, không đủ sức để chăm sóc con, thường xuyên để con bị té ngã bị thương.
Thời điểm con bị bệnh dài ngày, chị T không ở cạnh chăm sóc, cha chị T không đưa cháu đi khám, không thông báo cho gia đình Anh H mà để bệnh tình của cháu ngày càng nặng. Việc chị T giao cháu Bảo A cho người không đủ điều kiện nuôi dưỡng, không đảm bảo cho sự phát triển về mặt thể chất cũng như tinh thần của cháu. Hiện nay trẻ A đang trong độ tuổi phát triển về cả mặt tâm sinh lý, việc ở với ông và không được mẹ quan tâm, chăm sóc thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của con.
Ngoài ra, hiện nay chị T đã xuất cảnh ra nước ngoài, con Bảo A do Anh H là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.
Điều này có thể khẳng định, chị T không đảm bảo được thời gian để chăm sóc, giáo dục tốt nhất cho con Bảo A.
Về chỗ ở: Sau khi ly hôn, chị T nhiều lần tìm cách thay đổi chỗ ở, đưa con đi cư trú ở nơi khác dài ngày, đến lúc Anh H và gia đình yêu cầu gặp con thì chị T lại đưa con về. Khi con đã quen thuộc với môi trường xung quanh, quen thuộc được cô giáo và các bạn trong trường thì chị T lại đưa con đi, không cho con đi học trong một thời gian dài. Hành vi của chị T đã ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý, sự phát triển của con.
Hiện tại, chị T thường xuyên thay đổi chỗ ở, điều này cho thấy rằng chị T hoàn toàn không có nơi cư trú ổn định, không đảm bảo được cuộc sống ổn định cho cháu Bảo A. Mặt khác, công việc hiện nay của chị T không ổn định, ảnh hưởng đến giờ giấc sinh hoạt, cũng như ảnh hưởng đến quá trình phát triển về tinh thần và thể chất của con.
Cháu Bảo A năm nay đã 4 tuổi nhưng lại chậm nói và kém phát triển hơn những bạn đồng trang lứa, thường xuyên bị bệnh do thiếu sự quan tâm, chăm sóc từ mẹ. Anh H và gia đình đã luôn tạo điều kiện tốt nhất để con Bảo A được nhận được sự quan tâm từ cha và mẹ, nhưng chị T luôn tìm cách cản trở và đe dọa không cho Anh H được gặp con, thực hiện quyền và nghĩa vụ của người cha - người không trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
Thứ ba, anh Lê Đức H đảm bảo các điều kiện để đảm bảo cho cuộc sống của con Bảo A:
Về thu nhập: Hiện nay, công việc chính của Anh H là kinh doanh tự do, cụ thể là kinh doanh cá cảnh và gà cảnh. Với công việc nêu trên, mức thu nhập trung bình của Anh H hàng tháng giao động từ 40.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng (Theo bảng sao kê đã nộp cho Tòa án). Công việc kinh doanh ổn định, tính chất công việc thoải mái, đúng đạo đức xã hội. Với mức lương này Anh H có thể đảm bảo cung cấp đầy đủ các điều kiện về nuôi dưỡng, học tập và vui chơi cho con như cho con tham gia các lớp học phù hợp với lứa tuổi, tham gia sinh hoạt thiếu nhi, học các lớp học tiếng anh cho trẻ em,...
Về thời gian trông nom con: Với tính chất công việc là kinh doanh tự do, không tăng ca, không đi công tác xa, tự do, linh động về thời gian. Nên Anh H có thể đảm bảo được việc chăm sóc, đưa đón con đi học, đi chơi cùng cháu và tham gia các hoạt động xã hội nhằm phát triển toàn diện về mặt đời sống tinh thần. Ngoài ra, hiện nay Anh H đang sống với cha mẹ, là người có đầy đủ phẩm chất đạo đức để có thể hỗ trợ Anh H nuôi dạy con.
Về chỗ ở hiện tại Anh H đang ở cùng với cha mẹ ruột, có nơi cư trú ổn định tại căn nhà ở địa chỉ: xx AC, Phường x, Quận TB, Thành phố H (cha mẹ Anh H có lập giấy thỏa thuận cho Anh H và con Lê Bảo A cư trú tại địa chỉ nêu trên), chỗ ở rộng rãi, thoáng mát, đủ không gian, điều kiện cho bé có không gian phát triển, đây còn gần các điểm trường học, các khu vui chơi trẻ em. Điều kiện về an ninh về trật tự xã hội được đảm bảo, hoàn toàn là một môi trường tốt để cháu phát triển về mọi mặt. Hơn nữa, con được sống cùng với ông bà nội, việc chăm sóc, nuôi dưỡng con cũng thuận tiện và đầy đủ hơn.
Căn cứ Điều 82 ;Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình 2014; Điều 12 Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em 2004; Điều 14; Điều 15 Luật trẻ em 2016; Kính mong Tòa án nhân dân quận Gò Vấp xem xét giải quyết yêu cầu khởi kiện của ông Lê Đức H: “Giao quyền nuôi con Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 cho ông Lê Đức H trực tiếp nuôi dưỡng. Không yêu cầu bà Lương Huỳnh Bích T cấp dưỡng".
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:
-Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán: Qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến trước khi xét xử thấy rằng Thẩm phán đã thực hiện đúng và đầy đủ nội dung quy định tại Điều 48 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Trong quá trình giải quyết vụ án về thẩm quyền thụ lý vụ án, quan hệ pháp luật tranh chấp, xác định tư cách pháp lý và mối quan hệ giữa những người tham gia tố tụng, đã tiến hành mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp công khai chứng cứ và hòa giải. Thời hạn gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu, cấp, tống đạt các văn bản tố tụng cho Viện kiểm sát và những người tham gia tố tụng . -Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử: Tại phiên tòa hôm nay Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các qui định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 về phiên tòa sơ thẩm. -Về nội dung đại diện Viện kiểm sát đề nghị : Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn
- Đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
2. Nhận định của Toà án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] .Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn anh Lê Đức H khởi kiện bị đơn chị Lương Huỳnh Bích T đang có hộ khẩu thường trú tại số xx AC, phường x, quận TB, Thành phố H. Tuy nhiên chị T có hộ khẩu nhưng thực tế không cư ngụ tại đây mà cư ngụ tại số xxx đường số x, phường xx, quận GV, Thành phố H. Đây là vụ án tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Gò Vấp được quy định tại khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
- Chị Lương Huỳnh Bích T là bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt tại phiên tòa, do đó Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt chị T theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự 2015. -Ngày 10/9/2024 Anh H và Luật sư V bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn có đơn xin vắng mặt tại phiên tòa do bận công việc không thể tham gia phiên tòa được. Căn cứ khoản 1 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[2] . Về nội dung tranh chấp:
*Về yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của Anh H, Hội đồng xét xử nhận thấy:
-Căn cứ vào Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 792/2022/QDST- HNGĐ ngày 24/08/2022 của Tòa an nhân dân quận TB giao 01 con chung là Lê Bảo A, sinh ngày 21/09/2019 cho chị Lương Huỳnh Bích T trực tiếp nuôi dưỡng, Anh H cấp dưỡng nuôi con 5.000.000 đồng/tháng cho đến khi con thành niên. Bắt đầu cấp dưỡng từ ngày 01/09/2022.
Xét yêu cầu xin thay đổi người trực tiếp nuôi con, Hội đồng xét xử nhận thấy:
Thứ nhất : Căn cứ bản tự khai của Anh H cho rằng chị T không có thời gian chăm sóc con mà giao con cho ông ngoại (bố chị T) đã già yếu thường xuyên nhậu nhẹt và chị T thường xuyên đi nước ngoài làm ăn.
Căn cứ yêu cầu của Tòa án nhân dân quận Gò Vấp xác minh việc chị T đã xuất nhập cảnh và trả lời xác minh của Phòng quản lý xuất nhập cảnh Công an Thành phố H được biết chị Lương Huỳnh Bích T xuất cảnh gần đây nhất là ngày 03/6/2024 qua của khẩu quốc tế Tân Sơn Nhất hiện chưa có thông tin nhập cảnh trở lại như vậy tính đến nay là 03 tháng chị T không có thời gian về Việt Nam chăm sóc con.
Thứ 2 Tòa án ra quyết định cung cấp chứng cứ số 1613 và 1612 ngày 07/12/2023 cho chị T và Anh H về việc cung cấp chứng cứ nuôi con tốt nhất.
Anh H đã cung cấp cho Tòa án về chỗ ở hợp pháp là nhà cha mẹ ruột cho anh và con ở rộng rãi thoáng mát; công việc chính của Anh H là kinh doanh tự do, cụ thể là kinh doanh cá cảnh và gà cảnh mức thu nhập trung bình của Anh H hàng tháng giao động từ 40.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng. Chị T chỉ cung cấp cho Tòa án 01 bảng sao kê thu nhập từ ngày 01/01/2023 đến 01/01/2024 tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam và không biết chị T làm nghề gì. Thu nhập một năm được 93.928.438 đồng và chi hết 93.202.940 đồng còn dư 725.498 đồng như vậy mỗi tháng chị thu nhập bình quân có 7.766.911 đồng. -Căn cứ vào kết quả xác minh theo quyết định cung cấp chứng cứ số 974/2024/QĐ- CCTLCC ngày 13/6/2024 của Tòa án và trả lời xác minh của Ủy ban nhân dân Phường x, quận TB, Thành phố H tại công văn số 557/UBND ngày 25/6/2024 được biết: “Hiện trẻ Lê Bảo A, sinh ngày 21/9/2019 đang được ông Lê Đức H nuôi dưỡng và sống tại địa chỉ xx đường AC, Phường x, quận TB, Thành phố H”. Như vậy thực tế chị T đã giao con Bảo A cho Anh H .
- Tòa án mời chị T đến Tòa án hòa giải nhưng chị T không đến tham gia phiên hòa giải chứng tỏ chị T không có thiện chí giải quyết vụ án. Căn cứ Điều 14 và Điều 15 Luật trẻ em năm 2016 thì trẻ em cần được sự chăm sóc, nuôi dưỡng chu đáo và bảo vệ, mặt khác trẻ A còn nhỏ mới được có 4 tuổi lại là con gái nên rất cần việc chăm sóc chu đáo của người mẹ để trẻ A phát triển bình thường nhưng chị T đã không chăm sóc chu đáo cho trẻ A -Căn cứ theo khoản 2 Điều 84 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định:
Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây. a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con Chị T không cung cấp chứng cứ được chỗ ở hợp pháp, thường xuyên đi nước ngoài, giao trẻ A cho cha ruột nuôi dưỡng không có thời gian chăm sóc trẻ A . Mặt khác chị T không đến Tòa án để hòa giải, tham dự phiên tòa mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ chứng tỏ chị T không có thiện chí nuôi dưỡng và giáo dục trẻ A nữa. Xét thấy, trẻ A còn nhỏ và chậm phát triển so với trẻ cùng trang lứa vì vậy trẻ A cần được sự chăm sóc và nuôi dưỡng, giáo dục chu đáo mới có thể phát triển bình thường như những trẻ em khác. Từ những chứng cứ phân tích nêu trên Hội đồng xét xử nhận thấy yêu cầu trực tiếp nuôi con của Anh H là hoàn toàn chính đáng, đảm bảo quyền lợi về mọi mặt cho trẻ A phát triển bình thường và phù hợp với quy định tại tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Theo quy định thì vợ chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng căn cứ vào quyền lợi, về mọi mặt của con do đó Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn giao trẻ Lê Bảo A, sinh ngày 21/9/2019 cho anh Lê Đức H trực tiếp nuôi dưỡng để bảo đảm cho trẻ A phát triển tốt nhất.
- Chị T được quyền thăm nom, chăm sóc và giáo dục con chung mà không ai được cản trở quyền này của chị T.
Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc người thân thích; Cơ quan quản lý nhà nước về Gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội Liên hiệp Phụ nữ, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
*Về việc cấp dưỡng nuôi con:
Do Anh H không yêu cầu chị T cấp dưỡng nuôi con do đó tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con cho chị T cho đến khi Anh H có yêu cầu.
Vì lợi ích của trẻ, khi cần thiết các bên có quyền xin thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con.
*Án phí hôn nhân sơ thẩm:
- Căn cứ Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định về nghĩa vụ nộp án phí yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.
Bị đơn phải chịu án phí tương đương với phần yêu cầu của nguyên đơn đối với bị đơn được Tòa án chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí hôn nhân sơ thẩm là 300.000 (Ba trăm ngàn đồng) nhưng nguyên đơn có đơn yêu cầu xin tự nguyện chịu án phí hôn nhân sơ thẩm. Vì vậy bị đơn không phải nộp án phí hôn nhân sơ thẩm mà nguyên đơn tự nguyện chịu án phí hôn nhân sơ thẩm là 300.000 (Ba trăm ngàn đồng) và được khấu trừ vào biên lai tạm ứng án phí số AA/2023/0023088 ngày 29/5/2023 của Chi cục thi hành án dân sự quận TB, do đó anh Lê Đức H đã nộp đủ án phí hôn nhân sơ thẩm.
[3] . Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát quận Gò Vấp,Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa là có căn cứ phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
[4] . Xét quan điểm pháp lý của Luật sư bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn tại phiên tòa là có căn cứ phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
Vì các lẽ trên,
3. Quyết định
Căn cứ vào Điều 5; khoản 3 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 147; Điều 220; Điều 271; Điều 273; Điều 278 và Điều 280 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Căn cứ Điểu 58 và Điều 81, Điều 83 và Điều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Căn cứ Điều 14 và Điều 15 Luật trẻ em năm 2016; Căn cứ Luật Thi hành án dân sự năm 2008; Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội về án phí, lệ phí Tòa án ; Tuyên xử:
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn. -Giao cho anh Lê Đức H trực tiếp nuôi dưỡng con chung tên Lê Bảo A, sinh ngày 21/9/2019 và Anh H không yêu cầu chị Lương Huỳnh Bích T cấp dưỡng nuôi con. -Chị Lương Huỳnh Bích T được quyền thăm nom, chăm sóc và giáo dục con chung mà không ai được cản trở quyền này của chị T . -Vì lợi ích con chung, khi cần thiết các bên có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con hoặc cấp dưỡng nuôi con.
4. Án phí hôn nhân sơ thẩm:
- Án phí hôn nhân sơ thẩm là 300.000 (Ba trăm ngàn) đồng Anh H tự nguyên chịu nhưng được khấu trừ vào biên lai tạm ứng án phí số AA/2023/0023088 ngày 29/5/2023 của Chi cục thi hành án dân sự quận TB, do đó anh Lê Đức H đã nộp đủ án phí hôn nhân sơ thẩm..
Thi hành tại Chi cục thi hành án dân sự có thẩm quyền.
Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
5. Về quyền kháng cáo và thời hạn kháng cáo :
Các đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận bản án hoặc từ ngày bản án được tống đạt, niêm yết tại địa phương.
Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM
- TAND TP.HCM ; THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
- Viện kiểm sát nhân dân quận GV;
- Chi cục THADS quận GV;
- Chi cục THADS quận TB;
- Các đương sự;
- Lưu: HS, VP Tưởng Công Sơn
Luật sư Phú Nhuận bình luận
🎯 5 điểm mấu chốt LS phân tích
Vụ án rất phổ biến sau ly hôn — thay đổi người trực tiếp nuôi con. Đây là chủ đề mà nhiều khách hàng LPN cần tư vấn, đặc biệt khi bên đang nuôi không còn đủ điều kiện chăm sóc.
Bối cảnh: Anh H và chị T ly hôn thuận tình 24/08/2022 theo Quyết định 792/2022/QDST-HNGĐ của TAND quận TB. Con chung Lê Bảo A (SN 21/09/2019) được giao chị T nuôi. Anh H cấp dưỡng 5 triệu/tháng đến khi con thành niên.
Diễn biến sau ly hôn: Chị T có nhiều hành vi cản trở quyền thăm nom + không đảm bảo điều kiện nuôi con:
- Chặn Facebook, Zalo, xóa số điện thoại anh H và cả mẹ anh H
- Cấm anh H đón con, chỉ cho ông bà nội đón ("Con không muốn thấy mặt ông H")
- Thường xuyên xuất cảnh nước ngoài dài ngày (đợt gần nhất từ 03/06/2024 - tính đến phiên toà 18/09/2024 = ~3,5 tháng chưa về)
- Giao con cho ông ngoại (đã già, thường say xỉn, để con té ngã, bệnh nặng không đưa đi bệnh viện)
- Thường xuyên thay đổi chỗ ở, không cho con đi học ổn định
- Con 4 tuổi chậm nói, kém phát triển hơn bạn đồng trang lứa
Anh H khởi kiện yêu cầu giao con cho anh nuôi + không đòi chị T cấp dưỡng. Chị T phản đối bằng đơn tự khai nhưng KHÔNG đến phiên toà dù được triệu tập hợp lệ 2 lần. TAND quận Gò Vấp chấp nhận toàn bộ yêu cầu anh H - giao con cho cha nuôi dưỡng.
Hội đồng Xét xử TAND quận Gò Vấp căn cứ:
- Khoản 2 Điều 84 Luật HN&GĐ 2014 — 2 căn cứ thay đổi người trực tiếp nuôi con: (a) cha mẹ có thoả thuận phù hợp lợi ích con; (b) người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
- Điều 82 Luật HN&GĐ 2014 — quyền và nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con: được thăm nom mà không ai được cản trở.
- Điều 81 Luật HN&GĐ 2014 — nguyên tắc giao con: căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
- Điều 14 và Điều 15 Luật Trẻ em 2016 — quyền được chăm sóc sức khoẻ + nuôi dưỡng để phát triển toàn diện. Điều 12 Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em: trẻ có quyền được nuôi dưỡng để phát triển thể chất, trí tuệ, tinh thần.
- Điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 BLTTDS 2015 — xử vắng mặt bị đơn được triệu tập hợp lệ đến lần thứ 2.
Là Luật sư nữ chuyên HN&GĐ, tôi đánh giá đây là phán quyết mẫu mực bảo vệ lợi ích trẻ em — vượt qua quan niệm cũ "con nhỏ luôn ở với mẹ" để đảm bảo trẻ được chăm sóc tốt nhất. HĐXX TAND quận Gò Vấp đã:
- Xác minh khách quan qua 3 kênh Nhà nước: (i) Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP.HCM - xác nhận chị T xuất cảnh 03/06/2024 chưa về (căn cứ mạnh nhất); (ii) UBND phường TB - xác nhận trẻ A hiện đang do anh H nuôi tại địa chỉ nhà cha mẹ H; (iii) Ngân hàng BIDV - sao kê thu nhập chị T. Cách xác minh này rất tinh tế, tránh dựa hoàn toàn vào lời khai một bên.
- So sánh điều kiện 2 bên minh bạch qua số liệu:
Anh H: nhà cha mẹ ruột (có giấy thoả thuận cho ở) + thu nhập 40-80tr/tháng (kinh doanh cá cảnh, gà cảnh) + thời gian tự do + có ông bà nội hỗ trợ.
Chị T: không cung cấp chỗ ở hợp pháp + thu nhập 7,7tr/tháng (chi hết 7,76tr - còn dư 725k) + thường xuyên đi nước ngoài + không có thời gian cho con.
So sánh trực quan cho thấy anh H có điều kiện hơn hẳn. - Áp dụng đúng khoản 2 Điều 84 Luật HN&GĐ: chị T "không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con" vì:
(i) không có thời gian (xuất cảnh 3,5 tháng chưa về);
(ii) giao con cho ông ngoại không đủ điều kiện chăm sóc;
(iii) không có chỗ ở ổn định;
(iv) trẻ A chậm phát triển - dấu hiệu thiếu chăm sóc chu đáo. - Ưu tiên lợi ích của trẻ theo Điều 14, 15 Luật Trẻ em 2016: "trẻ A còn nhỏ và chậm phát triển - cần được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục chu đáo mới có thể phát triển bình thường". Đây là trọng tâm phán quyết, không phải yếu tố cha hay mẹ.
- Xử vắng mặt bị đơn hợp lệ: chị T được triệu tập 2 lần nhưng vắng mặt (đang ở nước ngoài) → Toà xét xử vắng mặt theo Điều 227, 228 BLTTDS. Cách xử lý này bảo vệ nguyên đơn khỏi bị "treo" quyền lợi vô hạn.
- Cân bằng - giữ quyền thăm nom cho chị T: giao con cho anh H nhưng chị T vẫn có quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục con "mà không ai được cản trở". Đây là điểm rất nhân văn - không cắt đứt tình mẫu tử, chỉ chuyển vị trí chăm sóc chính.
- Không yêu cầu chị T cấp dưỡng: anh H tự nguyện, HĐXX ghi nhận. Đây là lựa chọn khôn ngoan vì (i) giảm áp lực tài chính cho chị T (thu nhập chỉ 7,7tr); (ii) giảm khả năng chị T kháng cáo/phản kháng; (iii) đóng vụ nhanh gọn. Tuy nhiên anh H vẫn giữ quyền yêu cầu cấp dưỡng sau nếu cần.
- Anh H tự nguyện chịu án phí 300k thay chị T - cách hành xử của người trưởng thành muốn khép lại xung đột.
Phán quyết có 4 giá trị pháp lý quan trọng cho các vụ tranh chấp nuôi con sau ly hôn:
- Vượt qua định kiến giới - trọng lợi ích trẻ: Toà không dựa vào quan niệm "con nhỏ luôn ở với mẹ" mà đánh giá thực chất điều kiện chăm sóc. Cha có thể được nuôi con nhỏ nếu điều kiện tốt hơn và mẹ không đủ điều kiện.
- Chuẩn xác minh khách quan qua cơ quan Nhà nước: (i) xuất nhập cảnh; (ii) UBND phường về nơi ở thực tế của trẻ; (iii) sao kê ngân hàng. Đây là mô hình mà LS cần khuyên khách áp dụng.
- Ưu tiên lợi ích trẻ theo Luật Trẻ em 2016 - đặc biệt trẻ có dấu hiệu chậm phát triển cần môi trường ổn định + chăm sóc chuyên biệt.
- Cân bằng - không cắt đứt hoàn toàn quyền thăm nom: người không được giao nuôi vẫn giữ quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục. Đây là tinh thần nhân văn của pháp luật.
- Nếu bạn đang bị bên kia cản trở thăm con sau ly hôn: đây là hành vi vi phạm khoản 3 Điều 82 Luật HN&GĐ ("không ai được cản trở" quyền thăm nom). Bạn có thể: (i) yêu cầu UBND xã/phường lập biên bản vi phạm; (ii) khởi kiện thay đổi người trực tiếp nuôi con nếu bên kia không có thiện chí phối hợp; (iii) yêu cầu Toà áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án về quyền thăm nom (theo Điều 120 Luật Thi hành án dân sự).
- CHỨNG CỨ CẦN THU THẬP khi muốn thay đổi người nuôi con:
(1) Chứng cứ bên kia không có thời gian: xuất nhập cảnh (yêu cầu Toà xác minh qua Phòng QLXNC Công an tỉnh), lịch trình công việc, sao kê ngân hàng cho thấy thường xuyên chi tiêu ở nước ngoài;
(2) Chứng cứ chỗ ở không ổn định: xác nhận của UBND phường về việc cư trú, ảnh chụp việc chuyển nhà, tin nhắn/email trao đổi;
(3) Chứng cứ điều kiện chăm sóc kém: hình ảnh con nhếch nhác, bệnh án con, phiếu học tập/nhận xét giáo viên về sự vắng mặt của con, xác nhận trường học về thời gian nghỉ học;
(4) Chứng cứ hành vi cản trở thăm nom: screenshot bị chặn Facebook/Zalo/tin nhắn, ghi âm cuộc gọi bị từ chối, xác nhận nhân chứng. - CHỨNG CỨ CẦN THU THẬP chứng minh mình có điều kiện tốt hơn:
(1) Chỗ ở: sổ đỏ nhà, giấy thoả thuận cho ở của cha mẹ, HĐ thuê nhà dài hạn;
(2) Thu nhập: sao kê ngân hàng 6-12 tháng, HĐ lao động, hoá đơn kinh doanh, tờ khai thuế;
(3) Thời gian: bảng lịch làm việc linh hoạt, có ông bà hỗ trợ chăm cháu (giấy cam kết);
(4) Tình cảm với con: ảnh sinh hoạt hàng ngày, video, xác nhận của tổ dân phố về việc chăm sóc con. - Trẻ trên 7 tuổi: nguyện vọng của trẻ là căn cứ quan trọng theo Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP. Xin Toà lấy ý kiến trẻ tại phòng riêng, không có mặt cha mẹ.
- Thời gian giải quyết: vụ này khởi kiện 25/05/2023 - xét xử 18/09/2024 = ~15 tháng (do chuyển thẩm quyền TAND TB → Gò Vấp + xác minh xuất nhập cảnh). Thông thường 8-12 tháng.
- Chi phí LS cho vụ thay đổi người nuôi con: 15-30 triệu tuỳ độ phức tạp. Miễn tạm ứng án phí (khoản đòi quyền nuôi con thuộc diện được miễn). Án phí chỉ 300k.
- Nếu bạn là bên đang được giao nuôi và có nguy cơ bị đòi lại: (i) TUYỆT ĐỐI KHÔNG cản trở thăm nom của bên kia - đây là căn cứ mạnh để Toà thay đổi; (ii) đảm bảo chăm sóc con chu đáo, ghi nhận đầy đủ (lịch khám bệnh, sổ liên lạc trường); (iii) không tự ý đưa con đi nước ngoài dài ngày mà không thông báo bên kia; (iv) đến Toà đầy đủ khi được triệu tập - vắng mặt liên tục có thể bị coi là không có thiện chí.
- Về cấp dưỡng: vụ này chị T không phải cấp dưỡng theo tự nguyện của anh H. Tuy nhiên nếu có yêu cầu, mức cấp dưỡng thường 15-25% thu nhập bên không nuôi con.
- Vai trò LS nữ chuyên HN&GĐ: chúng tôi hiểu tâm lý cả cha lẫn mẹ trong tranh chấp nuôi con - tư vấn chiến lược thu thập chứng cứ, đại diện tại phiên toà, đảm bảo phiên xét xử lấy nguyện vọng con đúng cách. LS Nguyễn Ngọc Tường Vi tại LPN có kinh nghiệm nhiều vụ tương tự.
🕐 Timeline vụ án
👤 Nếu bạn ở vị trí này, LS khuyên
- Chuẩn bị chứng cứ 4 nhóm - đọc kỹ mục "Bài học" ở trên. Càng nhiều chứng cứ khách quan (từ cơ quan Nhà nước) càng mạnh.
- Bước 1 - Đối thoại trước khi khởi kiện: gửi email/tin nhắn thẳng thắn với bên kia, đề nghị thay đổi vì lợi ích con. Ghi lại toàn bộ - đây là chứng cứ về thiện chí của bạn + thái độ của bên kia.
- Bước 2 - Yêu cầu UBND xã/phường lập biên bản về việc bên kia cản trở thăm nom (nếu có). Đây là chứng cứ mạnh.
- Bước 3 - Khởi kiện tại TAND cấp huyện nơi bên kia đang cư trú. Yêu cầu Toà xác minh khách quan qua: (i) Phòng QLXNC (nếu bên kia đi nước ngoài); (ii) UBND phường về nơi ở của con; (iii) Trường học của con; (iv) Ngân hàng về thu nhập.
- Bước 4 - Trong phiên toà: nếu con trên 7 tuổi, xin Toà lấy nguyện vọng con tại phòng riêng, có LS đại diện.
- Chiến lược "không đòi cấp dưỡng": vụ này anh H tự nguyện chịu chi phí nuôi con - đóng vụ nhanh, giảm khả năng bên kia kháng cáo. Tuy nhiên bạn vẫn có quyền yêu cầu cấp dưỡng sau này nếu cần.
- Chi phí + thời gian: LS 15-30tr, án phí 300k (miễn tạm ứng). Thời gian 8-15 tháng sơ thẩm.
- NGUYÊN TẮC SỐ 1 - Không cản trở quyền thăm nom của bên kia: đây là căn cứ mạnh nhất để Toà thay đổi. Kể cả khi bạn có lý do (bên kia không cấp dưỡng, có tật xấu) - vẫn phải cho thăm con. Nếu có vấn đề thì khởi kiện riêng đòi cấp dưỡng/hạn chế quyền thăm nom.
- Đảm bảo điều kiện chăm sóc con TỐI THIỂU: (i) chỗ ở ổn định (không thay đổi liên tục); (ii) con đi học đều đặn; (iii) sức khoẻ con được quan tâm (sổ khám bệnh); (iv) không giao con cho người không đủ điều kiện chăm sóc (người già yếu, người có tật xấu).
- KHÔNG tự ý đưa con đi nước ngoài dài ngày mà không thông báo bên kia. Đây là căn cứ mạnh để Toà thay đổi. Nếu cần đi công tác/du lịch - thông báo bằng văn bản trước ít nhất 30 ngày.
- Đến Toà đầy đủ khi được triệu tập: vắng mặt liên tục = không có thiện chí = Toà xử vắng mặt theo Điều 227-228 BLTTDS. Vụ này chị T thua kiện một phần vì vắng mặt toàn bộ.
- Chuẩn bị chứng cứ điều kiện chăm sóc: (i) sao kê thu nhập ổn định; (ii) HĐ thuê nhà hoặc sổ đỏ; (iii) sổ khám bệnh của con; (iv) phiếu học tập của con; (v) ảnh sinh hoạt hàng ngày; (vi) xác nhận của giáo viên chủ nhiệm về việc bạn thường xuyên đến trường.
- Nếu bên kia đòi thay đổi mà bạn thực sự có điều kiện tốt: đến phiên toà + trình bày đầy đủ chứng cứ. Không né tránh. Toà chỉ thay đổi khi có căn cứ rõ ràng bạn KHÔNG còn đủ điều kiện.
- Về cấp dưỡng: nếu bên kia không trả cấp dưỡng đúng nghĩa vụ - làm đơn yêu cầu Chi cục Thi hành án cưỡng chế thi hành (khấu trừ lương, phong toả tài sản). Đừng lấy đó làm lý do cản trở thăm nom.
- Vai trò hợp pháp: theo Điều 105 Luật HN&GĐ 2014, ông bà có quyền chăm sóc cháu, không ai được cản trở. Tuy nhiên không có quyền quyết định thay cha/mẹ về việc giao con cho ai nuôi.
- Nếu cha/mẹ giao cháu cho bạn nuôi dài ngày mà không có giấy tờ: yêu cầu lập Giấy uỷ quyền chăm sóc cháu có công chứng - ghi rõ thời hạn, quyền hạn (đưa đi khám bệnh, làm giấy tờ trường học). Đây là bảo vệ pháp lý cho cả hai bên.
- Nếu bạn thấy cha/mẹ cháu KHÔNG đủ điều kiện chăm sóc (bệnh nặng, nghiện rượu, đi nước ngoài dài ngày): có thể yêu cầu Toà thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84 Luật HN&GĐ + Điều 55 Luật Trẻ em 2016. Ông bà là "người thân thích" có quyền yêu cầu.
- Về chi phí nuôi cháu: nếu bạn phải chi tiêu thay cha/mẹ - giữ hoá đơn/biên nhận đầy đủ. Có thể yêu cầu cha/mẹ hoàn trả sau này. Trường hợp cha/mẹ mất/vô năng lực - có thể xin thừa kế/tài sản của cháu.
- Tránh "chiến tranh giành cháu": nếu cả 2 bên gia đình (nội-ngoại) đều muốn giành cháu - ưu tiên đối thoại. Trẻ em là đối tượng cần được bảo vệ, không phải "chiến lợi phẩm". Toà sẽ quyết định dựa trên lợi ích trẻ, không dựa trên yêu sách của người lớn.
💰 Chi phí thực tế nếu bạn gặp vụ tương tự
💬 Bạn đang gặp vụ tương tự?
LS Lê Ngọc Nam · CCHN 16933 · 7+ năm hành nghề · Tư vấn miễn phí buổi đầu
| Số bản án | 1288/2024/HNGĐ-ST |
| Toà án | Tòa Án Nhân Dân Quận Gò Vấp - Thành Phố Hồ Chí Minh |
| Ngày xét xử | 18/09/2024 |
| Cấp xét xử | Sơ thẩm |
| Lĩnh vực | Hôn nhân & Gia đình |
| Tỉnh/Thành | TP.HCM |
| Về việc | tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn |
| Tags | ly-hon-thuan-tinhcap-duong-connuoi-con-chung |
| Nguồn | Cổng công bố bản án TAND Tối cao |
Tải bản án PDF
Bản án đầy đủ đã được ẩn danh theo NĐ 13/2023, giữ nguyên nội dung nhận định và quyết định của Toà án.
⬇️ Tải PDF gốc
Luật sư Lê Ngọc Nam✓ Xác thực
Luật sư điều hành — Thạc sĩ Luật
- CCHN Luật sư:16933/TP/LS-CCHN — Bộ Tư pháp Việt Nam (11/07/2019)
- Thẻ Luật sư:14955/LS — Liên đoàn Luật sư Việt Nam (12/11/2019)
- CCHN Quản tài viên:2040/TP/QTV-CCHN — Bộ Tư pháp (26/10/2023)
- Đoàn: Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh
- Chuyên môn: Hôn nhân gia đình · Đất đai · Doanh nghiệp · Hình sự · M&A · Phá sản doanh nghiệp
- Kinh nghiệm: 7+ năm hành nghề LS · Gần 10 năm pháp lý (bao gồm pháp chế Tập đoàn, M&A, hòa giải tranh tụng vụ giá trị lớn)
Nội dung bài viết được biên soạn và kiểm duyệt bởi Luật sư Lê Ngọc Nam — dựa trên quy định pháp luật hiện hành và các bản án đã có hiệu lực. Bài viết chỉ có giá trị tham khảo; các trường hợp cụ thể vui lòng liên hệ tư vấn trực tiếp để nhận đánh giá pháp lý chính xác.